Gedrag,  Paard

Parelli’s Horsenality’s: Left Brain/Right Brain en Introvert/Extrovert

‘Horsenality’ is een term in het leven geroepen door Pat en Linda Parelli, waarmee je de persoonlijkheid van je paard op een handige manier kunt analyseren. Paarden worden in dit systeem in vier persoonlijkheidstypes ingedeeld, op basis van of ze meer introvert of extravert zijn, en meer reageren vanuit hun linker- of rechterhersenhelft. Hierdoor krijg je meer inzicht in waarom je paard op een bepaalde manier 
reageert op situaties, en wat voor jouzelf de meest effectieve
(en paardvriendelijke) manier is om hierop te reageren.

Horsenality?
Net als dat wij mensen allemaal aangeboren persoonlijkheidseigenschappen hebben, hebben paarden dit ook. Het indelen in de vier persoonlijkheidsgroepen maakt het makkelijk(er) om paardengedrag te begrijpen en er op te reageren. Elke horsenality heeft namelijk zijn eigen aanpak nodig. Natuurlijk zijn er binnen deze groepen ook onderlinge verschillen in karakter, maar in grote lijnen maakt deze indeling dat je vrijwel ieder paard binnen korte tijd goed kan inschatten en daarmee de meest geschikte strategieën voor deze specifieke paarden kunt toepassen in jouw horsemanship.

Left Brain vs. Right Brain
Linda Parelli beschrijft het Left Brain-paard als dominant, “pushy” en zelfverzekerd, waar het Right Brain paard meer onzeker, instinctief en angstig is. Right-brainers maken zich vaak zorgen over hun veiligheid en vinden nieuwe dingen/situaties/mensen meestal eng. Ze lijken ook niet zo snel te leren. Left-brainers zijn niet zo zeer bang, maar meer dominant en accepteren minder snel leiding. Ze zullen veel met je in discussie gaan over wie er de baas is. Ze leren snel, en doen het vaak beter in nieuwe situaties en zijn beter op hun gemak als ze alleen zijn (gescheiden van de vriendjes) dan right-brainers.

Introvert vs. Extrovert
Extraverte paarden hebben (als ze goed in hun vel zitten) een moedige en charismatische uitstraling. Bij introverte paarden is dit meer een tevreden en lieve uitstraling. Extraverte paarden zitten van nature hoog in hun energie, introverte paarden lager. Extraverte paarden zijn snel verveeld, vinden het moeilijk om (lang) stil te staan en willen graag bewegen. Introverts moeten juist extra gemotiveerd worden om in beweging te komen. Kort gezegd: de introverte paarden zijn meer geneigd naar “Whoa..”, de extraverte meer naar “Go!”.

Left Brain Extrovert
Het actieve, nieuwsgierige paard. Deze paarden zijn speels, slim, uitbundig en leren snel. Ze kijken de wereld in vanuit hun nieuwsgierigheid en zijn daarom vaak dappere, ambitieuze paarden met veel uitstraling. LBE betekent echter ook dat ze snel verveeld zijn en je uit zullen dagen. Het kan een hele opgave zijn om dit paard geïnteresseerd en een stap voor te blijven. Ze zijn ondeugend, wat zonder juiste grenzen kan omslaan naar stout. Ze zijn vaak happerig en hebben sneller dan andere paarden de neiging om te bijten of te slaan met de voorbenen.

Right Brain Extrovert
Het actieve, angstige paard. RBE-paarden zijn impulsief en (hyper)alert. Het extraverte maakt dat ze energiek, vlug en atletisch zijn, het right-brain dat ze opmerkzaam, paniekerig en wantrouwend zijn. Ze gaan om met angst door te willen bewegen, en schieten snel in vluchtgedrag. Bij RBE’ers uit zich dat meestal in op hol slaan en steigeren. Dit paard moet gerustgesteld worden en zal ontspannen bij eenvoudige, voorspelbare taken, maar het is wel belangrijk dat je hem flink bezighoudt. Hij moet eerst ervaren dat hij je geen roofdier bent, maar een vriend en dat hij écht niet doodgaat van een openslaande paraplu. Blijf je hierin kalm, duidelijk en positief zal hij steeds zelfverzekerder worden. Dit paard wil volgen, als jij voor hem de leider bent die hij nodig heeft zal hij je dankbaar zijn en dit laten merken in zijn gedrag.

Left Brain Introvert
Het rustige, eigenwijze paard. LBI-paarden zijn kalm en betrouwbaar. Ze zijn heel handig in jou het werk laten doen en zelf zo veel mogelijk stil te staan. Het is vaak alsof ze willen zeggen “Waarom zou ik bewegen? What’s in it for me?“. Ze worden daarom ook snel gezien als dwars en koppig, of door het introverte als lui of ongemotiveerd. Hoe meer de druk wordt opgevoerd, hoe meer ze met de hakken in het zand zullen gaan (letterlijk), of geneigd zijn een bokje te geven. Deze paarden zijn vaak erg gefocust op voer. Ze zijn heus te motiveren, maar je moet van goede huize komen om ze te overtuigen. Lukt dat, dat heb je een betrouwbaar, stabiel en tevreden paard aan de LBI’er.

Right Brain Introvert
Het verlegen, angstige paard. Deze paarden zijn op het eerste gezicht vaak rustig, vriendelijk, voorzichtig en onderdanig. Bij angst bevriezen ze of keren ze in zichzelf, kunnen apatisch ogen. Ze uiten hun angst vaak lange tijd niet, en lijken daarna uit het niets te exploderen als het ze teveel wordt. Hierdoor hebben ze de naam onbetrouwbaar of zelfs gevaarlijk te zijn. Deze paarden zijn (nog meer dan andere paarden) gebaat bij rust, regelmaat en geduld. Lukt het je om hun vertrouwen te winnen, dan zijn deze paarden erg loyaal en vergevingsgezind.

Ik hoor je denken: “Leuk, nu weet ik dat mijn hyperactief-watjes-paard een RBE-paard is. Maar wat heb ik daar aan als ‘ie aan de kletter gaat?”. Het goede nieuws is dat met het inzicht in welk persoonlijkheidstype je paard is, je ook beter kunt inschatten welke oefeningen belangrijk voor jullie zijn om extra aandacht aan te besteden en welke houding jij daarin het beste kan aannemen.

Daarover meer in de volgende blogposts:

– Het LBE-paard: “Jippie! Oh baas, ben jij er ook nog?”
– Het RBE-paard: “Paniek! Paniek! Baas, wat moet ik doen?!”
– Het LBI-paard: “Wat heb ìk hier aan baas?!”

– Het RBI-paard: “Help jij mij geduldig deze enge wereld door baas?”



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *